تشکیل پرونده در سال ۱۳۸۱ 

کتاب «زنان موسيقي ايران: از اسطوره تا اكنون» به نویسندگی خانم ملکی در سال ۱۳۸۰ توسط نشر «کتاب خورشید» در ۲۴۰۰ نسخه به چاپ رسید. توکا ملکی در این کتاب روند شکل‌گیری و تحولات موسیقی در ایران، به ویژه در حوزه زنان، را مورد بررسی قرار داده بود.

چندین ماه پس از انتشار این کتاب، «روزنامه ایران» در سال ۱۳۸۱ مطلبی درباره این کتاب نوشت. استفاده ازعبارتی درباره علاقه پيغمبر اسلام به موسيقي در این مطلب، اعتراض برخی از تندروها را به همراه داشت و حتی تجمعاتی در قم و خرم آباد عليه آن برپا شد.

به دنبال این اعتراضات، شکایتی از سوی مدعی‌العموم از «بنفشه سام گیس»، نگارنده این مقاله، «توکا ملکی»، نویسنده کتاب و «مجید صیادی»، مدیرکل وقت اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مسئول انتشار این کتاب، در شعبه ۱۴۱۰ مجتمع قضایی ویژه جرایم کارکنان دولت، به ریاست قاضی «سعید مرتضوی» به ثبت رسید.

برگزاری دادگاه ۱۳۸۱ - ۱۳۸۲

اولین جلسه رسیدگی به اتهامات این افراد در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۱ برگزار شد.

اتهامات خانم ملکی در این پرونده «توهين به مقدسات» از طريق نگارش نکاتی موهن در كتاب و تحريف تاريخ اسلام و «نشر اكاذيب» و «ترويج فحشا» از طريق انعكاس زندگي‌نامه و تصاوير مربوط به خوانندگان مبتذل قبل از انقلاب عنوان شد. در ادامه  اتهام «سب‌النبي» نیز به موارد اتهامی افزوده شد.

این پرونده در اسفند ۱۳۸۱، به شعبه ۱۴۱۱ مجتمع قضایی جرایم کارکنان دولت منتقل و با پرونده مربوط به کتاب «زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن پوش»، ترجمه «ملیحه مغازه‌‌ای» انتشار یافته از سوی «نشر نی» ادغام شد چرا که اتهام در هر دو پرونده «توهین به مقدسات» عنوان شده بود. از سوی دیگر «مجید صیادی»، مدیرکل وقت اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مسئولی که مجوز این دو کتاب از سوی مجموعه زیر مدیریت او صادر شده، متهم دیگر پرونده بود.

«محمدرضا بني‌صدر»، وكيل توکل ملکی در اردیبهشت ۱۳۸۲ در خصوص اتهامات موکلش توضیح داد: «شكايت و گزارش موجود در پرونده حول محور يك عبارت است كه درباره پيامبر اكرم نقل شده است. در حالي كه مطالب مذكور به نقل از كتابي بوده كه پس از انقلاب اسلامي توسط وزارت علوم در كشور چاپ شده است. موضوع اين كتاب قبلا توسط نشريات منتشر شده بود و خود آن نيز در يک نوبت با تيراژ بالا انتشار يافته بود، اما هيچ اتفاقي پيش نيامد. ولي با چاپ مقاله و معرفي مذكور در روزنامه ايران، مساله به اينجا كشيد و جنجال‌هايي رخ داد. ما اذعان داريم كه اگر مساله‌ای است، سهو قلم بوده و كسي ضدنظام و بدانديش نبوده است. مطلب ياد شده در كتاب ”الاغاني“ ابوالفرج اصفهاني، چاپ و مدت‌ها قبل منتشر شده است. حال اگر جرمي اتفاق افتاده، مجرمش “ابوالفرج اصفهاني” است.مگر می شود هر كتابي كه قرار است نوشته و منتشر شود، به صاحب نظران و متخصصان آن مراجعه شود.»

رای دادگاه - ۱۳۸۲

در نهایت دادگاه طی حکمی که در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۸۲ ابلاغ شد، خانم توکا ملکی برای اتهام «توهین به مقدسات» به یک سال حبس تعزیری محکوم شد.

این حکم در دادگاه تجدیدنظر در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۸۳، به یک میلیون تومان جزای نقدی کاهش یافت. همچنین این نویسنده از سایر اتهامات از جمله اتهام «سب‌النبي» به خاطر عدم احراز سونيت سب به مقدسات اسلامی، تبرئه شد.

 متهمان ردیف یک تا چهار پرونده توهین به مقدسات در کتاب

در این پرونده بنفشه سام‌گیس، روزنامه‌نگار در نهایت از اتهامات مطروحه تبرئه شد. 

مجید صیادی، مدیرکل وقت اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز که مجوز انتشار دو کتاب زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن پوش» و «زنان موسيقي ايران: از اسطوره تا اكنون» در دوره مدیریت او صادر شده بود، به ۳ میلیون تومان جزای نقدی و یک سال انفصال از تصدی نظارت بر انتشار کتاب  محكوم شد.

ملیحه مغازه‌ای، مترجم کتاب «زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن پوش» پس از محکوم شدن به ۱۸ ماه حبس تعزیری در دادگاه بدوی، در دادگاه تجدیدنظر به پرداخت یک میلیون و پانصد هزار تومان جزای نقدی محکوم شد. همچنین جعفر همای، ناشر کتاب «زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن پوش» به دلیل آنچه «فقدان دلیل» عنوان شد از تمامی اتهامات تبرئه شد.

همچنین همه متهمان از اتهام «سب‌النبي» به خاطر عدم احراز سونيت سب به مقدسات اسلامی، تبرئه شدند.

کوتاه با توکا ملکی

خانم ملکی به عنوان روزنامه‌نگار در دهه هفتاد شمسی با روزنامه‌های مانند «ابرار»، «اخبار» و «آریا» همکاری داشت. او در کارنامه خود همکاری با واحد پژوهش و امور بین‌الملل موزه هنرهای معاصر تهران (دهه هشتاد شمسی)،  همکاری با گروه تالیف «دایره‌المعارف هنر» و انتشارات فرهنگ معاصر (دهه هشتاد شمسی) را داراست.

این نویسنده همچنین مدیر مسئول انتشارات «خط و طرح» است.

تحقیق و نگارش فیلم‌های مستند «باغ در مینیاتور ایران» (۱۳۸۲)، «فرشتگان نقاشی ایرانی» (۱۳۸۳) و «سیری در نگارگری ایران» (۱۳۸۳) ساخته «علیرضا قاسم‌خان» از جمله دیگر فعالیت‌های هنری این نویسنده است.

کتاب «نقاشان نوگرای ایران: بهجت صدر»، با همکاری توکا ملکی ۱۳۸۳،  «نور در هنر»، نوشته گیلیان ولف، ترجمه توکا ملکی ۱۳۸۸، «از سیر تا پیاز هنر»، نوشته مریل و ملکم دانی، ترجمه و تألیف توکا ملکی۱۳۸۹،  «فرهنگ اصطلاحات هنری و اعلام هنرمندان» نوشته رویین پاکباز، با همکاری توکا ملکی ۱۳۸۹، «هنر نوگرای ایران»، نوشته توکا ملکی ۱۳۸۹، «این شاخه مال من است؛ درباره پرویز کلانتری»، نوشته منصور ملکی و توکا ملکی ۱۳۹۰، «فرهنگ مختصر هنرهای تصویری»، نوشته سونیا وایلوک، ترجمه توکا ملکی ۱۳۹۷ و  «آوای یک زندگی؛ گفت وگو با پری ملکی»، نوشته توکا ملکی ۱۳۹۸، از این نویسنده منتشر شده است.