آخرین به روز رسانی
2 مه 2021
سازمان مطبوع
روزنامه «مرد امروز»
جنسیت
مرد
قومیت
فارس
مذهب
مسلمان
استان
تهران
شغل
خبرنگار
حکم دادگاه
بدون حکم- ترور
وضعیت
کشته شده
مقام تعقیب کننده
نامعلوم
اتهام
نامعلوم
محل تولد
قم
او در دوران کودکی در حوزه علمیه قم تحصیل کرد و در سال 1311 به تهران رفت و در یک چاپخانه مشغول به کار شد. سپس در روزنامههایی همچون «قانون، آیینه ایران، تهران مصور، شرقی، شفق سرخ و اطلاعات» به روزنامهنگاری پرداخت و در ادامه برای یادگیری بهتر علم روزنامهنگاری، راهی فرانسه و بلژیک شد.
محمد مسعود که در سال ۱۳۱۷ مدرک فوقلیسانس روزنامهنگاری خود را دریافت کرد، پس از اشغال شمال و جنوب ایران توسط شوروی و انگلستان و پایان حکومت «رضاشاه پهلوی»، در تهران و در تابستان ۱۳۲۱ امتیاز روزنامه «مرد امروز» را به نام خود ثبت کرد.
او در این روزنامه به سیاستهای مسکو و لندن در ایران شدیدا اعتراض میکرد و نقش مهمی را در افشای ارتباط حزب توده با شوروی و برخی از احزاب داخلی با انگلستان ایفا کرد.
زمانی که حزب توده تلاش میکرد تا ایران نفت دریای خزر را به شوروی بدهد، محمد مسعود با چاپ مقالاتی تند با این اتفاقات مخالفت میکرد، که همین باعث شد تا «قوامالسلطنه» به صورت پنهانی جایزه یک میلیون ریالی را برای قتل او تعیین کند.
پس از آن محمد مسعود به مدت سه ماه متواری شد و روزنامهاش به حال تعلیق و توقیف درآمد. او در ادامه «مرد امروز» را به صورت یک بولتن محرمانه منتشر میکرد.
مهمترین خبری که دو هفته قبل از ترور در روزنامهاش منتشر کرد، خبر دریافت هدیه پالتو پوست «اشرف پهلوی» خواهر «محمدرضا پهلوی» پادشاه ایران از «استالین» رهبر حکومت شوروری بود. محمد مسعود، دریافت این هدیه را مساوی با وطنفروشی دانسته بود.
مسعود سرانجام در ۲۳ بهمن ۱۳۲۶ در خیابان اکباتان تهران و هنگام خروج از چاپخانه پنهانیاش، به ضرب گلوله به قتل رسید.
پرونده قتل مشکوک این روزنامهنگار منتقد به مدت 10 سال در دادگستری باز بود با این حال به نتیجهای ختم نشد.
«سرهنگ علی زیبایی» از بازجویان اصلی حزب توده، بعدها در کتابی با نام «کمونیسم در ایران» نوشت که «خسرو روزبه» از اعضای سازمان افسری حزب توده ایران، پس از دستگیری و بازجویی به قتل محمد مسعود اعتراف کرده بود.
«احسان طبری» تئوریسین حزب توده و نفر دوم این حزب، پس از انقلاب اسلامی ایران گفته است: «محمد مسعود در اثر گلوله یک تروریست کشته شد. ارگانهای رسمی حزب نمیدانستند که تروریست، سروان عباسی و آمر آن، خسرو روزبه بودهاند. روزبه بعدها آن را در اعترافات خود افشا کرد. مطابق توجیه او، این ترور برای ایجاد یک شوک عصبی علیه دربار بود. زیرا خسرو اطمینان داشت که قتل صددرصد به حساب دربار تمام خواهد شد.»
«انور خامهای» از دیگر سران حزب توده هم در اینباره گفته است: «آنچه مسلم است اینکه در ابتدا کمتر کسی این ترور را به حزب توده نسبت میداد. من نیز مانند بسیاری از مردم آن را کار دربار میپنداشتم. علت چند چیز بود. از یک مشت تحصیلکرده اروپا دیده بسیار بعید مینمود که روزنامهنگاری را آن هم به این شکل فجیع به قتل برسانند، اما تنها پس از دستگیری خسرو روزبه در 15 تیر 1336 و اعترافات او، معلوم شد که کمیته ترور حزب توده این کار را انجام داده است.»
محمد مسعود در روزنامهنگاری، «مرد امروز» را مشابه یکی از مشهورترین روزنامههای سیاسی آن روز چاپ پاریس به نام «ماریان» منتشر میکرد که در صفحه اول آن بهمناسبت وقایع سیاسی روز، یک عکس مونتاژشده سیاسی از شخصیتهای مشهور با کنایههای مختلف چاپ میشد. در آخرین صفحه «مرد امروز» هم یک سلسله وقایع و جریانات سیاسی از رجال و شخصیتها بهشکل کاریکاتور و اکثرا در دو رنگ منتشر میکرد.
محمد مسعود علاوه بر فعالیتهای روزنامهنگاری، کتابهای «گلهایی که در جهنم میروید» و «بهار عمر» و همچنین رمانهای «تفریحات شب»، «در تلاش معاش» و «اشرف مخلوقات» را با موضوعات سیاسی و انتقادی نوشته است.